Hakkında The Hourglass Sanatorium
Wojciech Has'ın yönettiği 1973 yapımı 'The Hourglass Sanatorium' (orijinal adıyla Sanatorium pod Klepsydra), Polonya sinemasının sürrealist ve unutulmaz başyapıtlarından biridir. Film, Bruno Schulz'un öykülerinden uyarlanmıştır ve izleyiciyi zamanın anlamını yitirdiği, mantık öncesi bir dünyaya davet eder. Konusu, Józef adlı gencin, uzak bir bölgede bulunan ve 'klepsydra' (kum saati) adı verilen sanatoryuma, ölmekte olan babasını ziyarete gitmesiyle başlar. Ancak bu sanatoryum bildiğimiz tıbbi bir tesis değildir; zamanın akışının, mantığın ve gerçekliğin kurallarının askıya alındığı, tuhaf bir labirenttir. Józef'in yolculuğu, onu çocukluk anılarının, kolektif hafızanın, mitlerin ve kabusların iç içe geçtiği bir dizi sürreal tabloya sürükler. Oyuncu kadrosunda Jan Nowicki'nin canlandırdığı Józef, bu kaotik ve büyüleyici dünyada rehberimiz olur. Performansı, karakterin şaşkınlığını, merakını ve nihayetinde bir tür kabulünü incelikle yansıtır. Tadeusz Kondrat'ın babayı canlandırması da hikayenin duygusal çekirdeğini oluşturur. Has'ın yönetmenliği, filmin rüyamsı atmosferini inşa etmede ustacadır. Dekorlar, kostümler ve görüntü yönetimi (Mieczysław Jahoda), adeta canlanmış bir resim galerisi veya tiyatro sahnesi hissi yaratır. Her kare, ayrıntılarla ve sembolizmle yüklüdür. Film, Holokost sonrası Avrupa'nın travmasını, hafızanın kırılganlığını ve geçmişle yüzleşmenin imkansızlığını metaforik bir dille anlatır. 'The Hourglass Sanatorium' izlenmesi gereken bir filmdir çünkü sadece bir hikaye anlatmaz, bir deneyim sunar. Geleneksel anlatı yapılarını reddederek, izleyiciyi kendi bilinçaltı ve anılarıyla baş başa bırakır. Görsel zenginliği, felsefi derinliği ve zaman karşısındaki hüznüyle, sinema tarihinde kendine özgü bir yere sahiptir. Türkçe altyazılı olarak bu sıra dışı yolculuğa çıkmak, sanat sinemasının sınırlarını keşfetmek isteyen her film tutkunu için değerli bir deneyim vaat eder.


















